مهم‌ترین اصطلاحات حمل و نقل دریایی کدام‌اند؟

حمل ‌و نقل دریایی یکی از بهترین و محبوب‌ترین روش‌ها در حمل‌ و نقل بین‌المللی به شمار می‌رود. این روش با توجه به اینکه هزینه‌های مقرون‌به‌صرفه‌تری دارد، نظر بسیاری از تاجران و بازرگانان را به خود جلب کرده است.

از طریق حمل ‌و نقل دریایی می‌توان انواع محموله فله، جامد، مایع، سنگین و حجیم را به مقصد فرستاد. ازآنجا‌که ایران هم از شمال و جنوب به دریا دسترسی دارد، حمل ‌و نقل دریایی می‌تواند یکی از بهترین روش‌ها برای جابه‌جایی بار باشد. البته برای اینکه بتوانید از این روش به‌صورت کاملاً کارآمد استفاده کنید و به‌راحتی محموله‌های خود را به مقصد بفرستید، بهتر است با اصطلاحات حمل و نقل دریایی آشنا باشید. در ادامه با ما در «تاو» همراه باشید تا اصطلاحات تخصصی در حمل و نقل دریایی را به شما معرفی کنیم و کاربرد هرکدام را برایتان توضیح دهیم.

چرا باید اصطلاحات حمل و نقل دریایی را یاد بگیریم؟

حمل دریایی بار، آن هم در سطح بین‌المللی، پیچیدگی‌های خاص خود را دارد. به همین دلیل هم باید دقت زیادی در‌این‌باره به خرج دهید.

اصطلاحات کشتیرانی هم به همین منظور ایجاد شده‌اند تا شما با کمک آن‌ها بتوانید با تاجران و بازرگانان کشورهای دیگر راحت‌تر ارتباط برقرار کنید و حمل و نقل بار را انجام دهید. تمام این اصطلاحات در سراسر دنیا شناخته‌شده هستند و همه افراد درگیر در این فرایند باید با آن‌ها آشنایی داشته باشند. در ادامه این مطلب، مهم‌ترین و رایج‌ترین اصطلاحات شیپینگ را به شما معرفی می‌کنیم و آن‌ها را به طور کامل برای شما توضیح می‌دهیم.

رایج‌ترین اصطلاحات حمل و نقل دریایی 

در ادامه رایج‌ترین اصطلاحات تخصصی در حمل و نقل دریایی را به شما معرفی می‌کنیم تا بیشتر با آن‌ها آشنا شوید:

• تغییر مقصد (COD یا Change Of Destination)؛
• دموراژ (Demurrage یا DM)؛
• بارنامه (Bill of Lading)؛
• رول اوور یا کانتینری که در کشتی بارگیری نمی‌شود (Rollover)؛
• دتنشن (Detention یا DT)؛
• ذخیره‌سازی در بندر (Port Storage)؛
• بار کامل کانتینر (FCL) و بار کمتر از کانتینر (LCL)؛
• استافینگ و استریپینگ (Stuffing & Stripping).

اصطلاحات حمل دریایی در هنگام بارگیری

برخی از اصطلاحات حمل و نقل دریایی در هنگام بارگیری محموله‌ها به کار می‌آیند؛ ازجمله:

بارنامه  

بارنامه یکی از اصطلاحات مهم‌ حمل و نقل دریایی است که خودش هم انواع مختلفی دارد. بارنامه جزو یکی از مهم‌ترین اسناد و مدارک حمل و نقل نیز هست که حامل باید آن را برای فرستنده صادر کند. این سند جزئیات حمل و نقل مانند نوع بار، وزن بار، ارزش بار، مقصد، اطلاعات فرستنده و گیرنده و… را مشخص می‌کند.

بارنامه همچنین نشان می‌دهد که فرستنده و گیرنده بر سر جابه‌جایی محموله به توافق رسیده‌اند و پرداخت هزینه‌ها، زمان ارسال و… را نیز مشخص کرده‌اند. این سند به‌عنوان رسید حمل و نقل هم در نظر گرفته می‌شود.

انواع بارنامه

بارنامه یکی از اسناد مهم‌ حمل ‌و نقل دریایی است که خودش انواع مختلفی دارد  که عبارت‌اند از:

• بارنامه مستقیم: بارنامه مستقیم برای بارهایی صادر می‌شود که هیچ توقفی در مسیر کشتی حامل بار وجود ندارد و مستقیم از مبدأ به مقصد می‌رود.
• بارنامه غیرمستقیم: گاهی‌‎اوقات کشتی به‌تنهایی محموله را جابه‌جا نمی‌کند. در این روش چند وسیله نقلیه درگیر هستند. به همین دلیل هم برای این روش بارنامه غیرمستقیم یا سراسری صادر می‌شود.
• بارنامه بارگیری: این بارنامه نشان می‌دهد که محموله توسط حامل روی کشتی بارگیری شده است. همچنین این سند شامل اطلاعات حامل است.
• بارنامه دریافتی: این بارنامه نشان می‌دهد که حامل محموله را دریافت کرده، اما آن را روی کشتی بارگیری نکرده است. اگر بین دو طرف ارسال و دریافت محموله قید شده باشد که این بارنامه لازم است، باید آن را صادر کرد.
• بارنامه چارتر: بارنامه چارتر برای کشتی‌هایی صادر می‌شود که کلاً اجاره می‌شوند. به این کشتی‌ها چارتری می‌گویند.

 

تغییر مقصد  

اصطلاح تغییر مقصد برای زمان‌هایی است که محموله در یک کشتی کانتینری بارگیری شده، اما به دلایل مختلفی مقصد آن تغییر پیدا کرده است. در چنین مواردی اگر شرایط فراهم بود، می‌توانید مقصد محموله را به کمک COD تغییر دهید.

این روش برای زمان‌هایی کاربرد دارد که امکان تغییر مسیر وجود دارد و فرستنده و گیرنده با هم بر سر تغییر مقصد بار به توافق می‌رسند و با هم تصمیم می‌گیرند که مقصد را تغییر دهند.

رول اوور یا کانتینری که در کشتی بارگیری نمی‌شود   

رول اوور به کانتینری اشاره دارد که در کشتی بارگیری نمی‌شود. بعضی مواقع مشکلاتی مانند نبود جا در کشتی، خرابی کشتی، خرابی کانتینر، مشکلات گمرکی، تغییرات آب‌وهوا و… باعث می‌شوند که امکان بارگیری کانتینر در کشتی فراهم نباشد. اگر چنین اتفاقاتی رخ بدهد، حامل مسئول است تا طبق اصطلاح رول اوور، زمان بارگیری مرسوله شما را تغییر دهد یا اینکه آن را در یک کشتی دیگر بارگیری کند.

بار کامل کانتینر  (FCL) و بار کمتر از کانتینر (LCL) 

گاهی اوقات محموله شما ظرفیت کامل یک کانتینر را می‌گیرد که به آن FCL می‌گویند. عبارت Full Container Load به معنی بار کامل کانتینر است. در حالت دیگر، محموله شما تمام فضای کانتینر را اشغال نمی‌کند که به آن Less than Container Load یا LCL می‌گویند. در این صورت شما می‌توانید ظرفیت کانتینر را با فرستنده‌های دیگر به اشتراک بگذارید و در هزینه‌ها صرفه‌جویی کنید.

استافینگ

وقتی قرار است محموله‌های خود را با کشتی جابه‌جا کنید، باید آن‌ها را درون کانتینر قرار دهید. به بارگیری محموله‌ها درون کانتینر، استافینگ می‌گویند.

اصطلاحات حمل دریایی در هنگام تخلیه یا تحویل بار

برخی دیگر از اصطلاحات حمل و نقل دریایی به زمانی مربوط می‌شوند که حامل بار را در بندر مقصد تخلیه می‌کند یا آن‌ها را به شما تحویل می‌دهد. در ادامه این اصطلاحات را برای شما توضیح می‌دهیم:

دموراژ

دموراژ نوعی جریمه است که گیرنده بار در برخی شرایط باید آن را پرداخت کند. زمانی که کشتی به محله تخلیه می‌رسد و کانتینرها را پیاده می‌کند، به شما زمان می‌دهند تا بار خود را تخلیه کنید و کانتینرها را تحویل دهید. اگر شما در زمان مشخص شده این کار را انجام ندهید، باید به‌ازای هر روز تأخیر، جریمه دموراژ را پرداخت کنید.

جالب است بدانید که اگر مشکلی برای کانتینرها ایجاد شود و امکان تخلیه بار از آن‌ها وجود نداشته باشد، باز هم این شما هستید که به‌عنوان گیرنده بار، باید هزینه دموراژ را پرداخت کنید.

 

دتنشن  

یکی دیگر از اصطلاحات حمل دریایی که به جریمه مربوط می‌شود، دتنشن است. وقتی محموله‌های خود را با کشتی جابه‌جا می‌کنید، باید آن‌ها را در کانتینر قرار دهید. شما باید برای محموله خود کانتینر اجاره کنید و پس از رسیدن بار به مقصد هم کانتینر را به مالک آن بازگردانید. برای انجام این کار هم یک زمان مشخص دارید. اگر کانتینر را در زمان مشخص‌شده پس ندهید، مشمول جریمه یا همان دتنشن خواهید شد.

ذخیره‌سازی در بندر

پورت استورج یا ذخیره‌سازی در بندر به زمانی اشاره دارد که بارهای شما به بندر رسیده و تخلیه شده‌اند. در این بازه، شما فرصت دارید کارهای مربوط به ترخیص از گمرک و… را انجام دهید و سپس محموله‌های خود را تحویل بگیرید و آن‌ها را از بندر خارج کنید.

اگر به‌موقع این کار را انجام ندهید، احتمالاً باز هم مشمول جریمه می‌شوید که البته این جریمه با دموراژ و دتنشن تفاوت دارد. اگر محموله‌های خود را به‌موقع از بندر خارج نکنید، کمبود فضا در بندر مشکلات زیادی را ایجاد می‌کند که درنهایت به کاهش بهره‌وری بندر منجر خواهد شد.

استریپینگ

استریپینگ مفهومی برعکس استافینگ دارد. به تخلیه کانتینرها از کشتی و قراردادن محموله‌ها در بندر، استریپینگ گفته می‌شود.

کلام آخر

اصطلاحات حمل و نقل دریایی برای تاجران و بازرگانان کاربرد بیشتری دارند، زیرا این افراد بیشتر در فرایند حمل و نقل بار درگیر هستند. اطلاع از این اصطلاحات باعث می‌شود تا حمل و نقل دریایی راحت‌تر، سریع‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر انجام بگیرد. به ‌این ‌ترتیب، هیچ‌گونه نگرانی برای رسیدن محموله‌ها به مقصد وجود نخواهد داشت.