از فریت بار چه میدانید؟
در دنیای لجستیک و حمل و نقل امروز، اگر شرکت و سازمانی بزرگ باشید که کسبوکارش به انتقال محمولههای متفاوت بهصورت مداوم نیاز دارد، با حتی کسی باشید که میخواهد محمولههای شخصی خود را به مکانی دیگر انتقال دهد، حتماً حداقل یک بار عبارت «فریت بار» به گوشتان رسیده است. این روش حمل و نقل از بسیاری جهات انتقال محمولهها را برای شما سادهتر و سریعتر میکند. اما درعینحال، مانند هر فرایند دیگری، جزئیات و پیچیدگیهای خاص خود را نیز دارد که آشنایی با آنها میتواند بسیار مفید و کاربردی باشد.
فریت بار چیست و انواع آن کداماند؟
به انتقال محمولههای متنوع از طریق حمل و نقل هوایی بین المللی، ریلی، دریایی و زمینی فریت بار گفته میشود. این روش، رایجترین روش حمل و نقل در جهان است که توسط شرکتهای حمل و نقل بینالمللی و داخلی انجام شده و به دو گروه زیر تقسیم میشود:
- فریت بار تجاری: برای جابهجایی کالاهای تجاری و صنعتی استفاده میشود.
- فریت بار شخصی: برای جابهجایی وسایل منزل و سایر کالاهای شخصی استفاده شده و مناسب افرادی است که قصد مهاجرت یا سفر طولانیمدت به کشورهای خارجی را دارند.
این نقل و انتقالات با استفاده از وسایل نقلیه متنوعی انجام میشود که در ادامه به هرکدام از آنها میپردازیم:
فریت بار هوایی
در این روش، برای حمل و نقل محمولههای تجاری و شخصی از انواع هواپیماها استفاده میشود که سریعترین و ایمنترین روش جابهجایی محموله به شمار میآید. روش فریت بار برای مسافتهای طولانی و مقاصد بینالمللی مناسب بوده و دارای ویژگیهای زیر است:
- سرعت بالا: میتواند محمولهها را در عرض چند ساعت یا چند روز به مقصد برساند.
- امنیت بالا: محمولهها در طول مسیر تحت نظارت دقیق قرار دارند و برای جابهجایی محمولههای حساس، از این روش استفاده میشود.
- امکان جابهجایی انواع محموله: محمولههای متنوعی مانند کالاهای تجاری، لوازم منزل و وسایل شخصی را حمل میکند.
- زمانبندی معین: این روش، بسیار قابل اعتماد بوده و زمان رسیدن محموله به مقصد، قابل پیشبینی است.
- کاهش خسارات احتمالی: در این روش، محموله کمتر از سایر روشها جابهجا شده و همین امر موجب کاهش احتمال خسارت به کالا میشود.
فریت بار هوایی محدودیتهایی هم دارد که عبارتاند از:
- هزینه بالا: از گرانترین روشها محسوب میشود و هزینه آن با توجه به عواملی مانند وزن، حجم، مقصد و شرکت حمل و نقل، متفاوت است.
- محدودیت در اندازه و وزن محموله.
- مقررات حمل و نقل: دارای مقررات خاص خود است و هر نوع محمولهای را نمیتوان با این روش جابهجا کرد.
فریت بار دریایی
قدیمیترین و رایجترین روش حمل و نقل بینالمللی محموله محسوب میشود. این روش، به دلیل ظرفیت بالا و هزینههای نسبتاً پایین، برای حمل محمولههای سنگین و حجیم بسیار مناسب است. فریت بار دریایی محدودیتهای چندانی ندارد و برای حمل طیف گستردهای از محمولهها استفاده میشود. بهعلاوه، به دلیل ظرفیت بالای خود، قادر به حمل حجم زیادی از بار بهصورت یکجا و همزمان است.
فریت بار به هند به دلیل هزینههای نسبتاً پایین، از سایر روشهای حمل و نقل مقرونبهصرفهتر است و میتواند محموله را به اکثر نقاط جهان ارسال کند. حمل و نقل بین المللی دریایی، برای محافظت از محیطزیست نیز بسیار مفید است؛ چراکه گازهای آلاینده کمتری تولید میکند. معایب و محدودیتهای آن عبارتاند از:
- زمان حمل طولانیتر؛
- نیاز به بستهبندیهای خاص، مناسب حمل با کشتی؛
- احتمال آسیبدیدگی محموله در اثر رطوبت و ضربه.

فریت بار زمینی
از رایجترین روشهای حمل و نقل برای مسافتهای نسبتاً کوتاه است. بهعلاوه، به دلیل هزینههای پایین و سرعت بالا، برای حمل محمولههای تجاری و شخصی کاربرد دارد. در این نوع از فریت، معمولاً محمولهها در مدتزمان کوتاهی به مقصد میرسند. ویژگی و مزایای این روش عبارتاند از:
- مقرونبهصرفهتربودن هزینهها؛
- انعطاف بیشتر در زمانبندی حمل و نقل؛
- امکان پیگیری مداوم محموله از طریق تماس با راننده؛
- امکان تحویل کالا از نقطه مبدأ موردنظر مشتری و رساندن آن به درب مقصد موردنظر.
این روش محدودیتهایی هم دارد؛ بهطور مثال، از لحاظ حجم و فضای حمل محموله محدود است و شرایط جوی و ترافیکی تأثیر مستقیمی در زمانبندی و رسیدن محموله به مقصد دارد.
فریت بار ریلی
با توجه به تحریمهای بینالمللی، حمل ریلی محموله به خارج از ایران امکانپذیر نیست. این تحریمها شامل محدودیتهایی در زمینه تأمین قطعات و تجهیزات ریلی، صدور روادید برای رانندگان و کارکنان راهآهن و همچنین محدودیتهای مالی و بانکی میشود؛ درنتیجه استفاده از آن فقط برای مقاصد داخلی امکانپذیر است.
فریت بار چگونه انجام میشود؟
ارسال فریت بار هوایی فرایندی نسبتاً ساده دارد که با رعایت نکات زیر، میتوان آن را در کمترین زمان و بهطور موفقیتآمیز انجام داد:
دریافت مجوزهای لازم
ابتدا باید به بخش فریت در فرودگاه مبدأ مراجعه کرده و مدارک لازم را ارائه دهید. مدارک مورد نیاز شامل کپی و اصل پاسپورت، کارت ملی، بلیت، آدرس و تلفن مقصد است. سپس، برگههای «عدلبندی» و «ارسال محموله» را پر کنید. در این برگهها اطلاعاتی درخصوص محتویات بار و مشخصات صاحب بار وارد میشود. هنگام فریت بار، حضور مسافر یا وکیل قانونی وی الزامی است.
کسب اجازه ورود محموله
در این مرحله، «برگه ارسال محموله» را به مسئول گمرک تحویل دهید. مسئول گمرک آن را بررسی و تأیید میکند. بعد از دریافت تأییدیه از گمرک، به حراست مراجعه و نوبت ورود به سالن فریت را دریافت میکنید. سالن فریت دارای دو ورودی است: یکی مخصوص کالاهای سبک است و دیگری مربوط به کالاهای حجیم و سنگینی میشود که برای حمل و نقل، به لیفتراک نیاز دارند.
پس از ورود به سالن فریت مناسب با حجم و وزن محموله خود، ارزیاب گمرک بهطور دقیق آن را با اطلاعات درون «برگه عدلبندی» مقایسه کرده و در صورت مطابقت، مهر و امضای گمرک را برای اجازه ورود محموله به هواپیما در «برگه ارسال محموله» دریافت میکنید.
بستهبندی محموله
محموله باید بهطور مناسب بستهبندی شود تا از آسیبدیدن آن در طول جابهجایی جلوگیری به عمل آید. اگر محموله شما سنگین یا حجیم است، باید آن را پالتبندی کنید؛ چراکه به این طریق، حمل و نقل امنتر و آسانتر میشود. سپس وزن محموله خود را با استفاده از ترازو تعیین و رسیدهای توزین را که حاوی اطلاعاتی درخصوص وزن محموله، نام مسافر و مقصد است دریافت کنید.
صدور جواز و تأیید دایره فریت بار
قبض توزین کالا و فرم ارسال محموله تأییدشده توسط ارزیاب را به قسمت پذیرش ببرید. بخش پذیرش دو نسخه از جواز را صادر میکند که حاوی اطلاعات محموله، مسافر و اظهارات ارزیاب است. هر دو نسخه از جواز باید مجدداً توسط ارزیاب، مهر و امضا شود. یکی از نسخهها، همراه با سایر مدارک تحویل دایره فریت شده و دیگری، توسط سرپرست فریت امضا و به مسافر بازگردانده میشود. توجه داشته باشید که همه این مراحل باید قبل از ساعت 14 به اتمام برسد.
صدور بارنامه
بارنامه سندی است که مشخصات محموله، هزینه حمل و نقل و سایر اطلاعات مربوط به حمل محموله را نشان میدهد. به یک شرکت حمل بار هوایی مراجعه کرده و اطلاعات لازم برای صدور بارنامه، نظیر وزن و ابعاد دقیق محموله، فرودگاه مقصد و اطلاعات کامل فرستنده و گیرنده را در اختیار آنها قرار دهید و پس از پرداخت هزینهها، بارنامه را تحویل بگیرید. نسخه اصلی بارنامه را به برگه جواز ضمیمه کرده به همراه برگه توزین، به بخش حراست سالن فریت تحویل دهید. دقت داشته باشید که حراست، مدارک را فقط به فردی که نام او در بارنامه ذکر شده، تحویل میدهد.
انجام امور مالی و ثبت در سیستم
مرحله نهایی فریت، شامل مراجعه به بخش مالی و پذیرش برای ثبت اطلاعات در سیستم و دریافت نوبت عبور محموله از دستگاه ایکس ری است. در بخش مالی، بعد از پرداخت هزینهها، برگه توزین مهر میشود و در بخش پذیرش، بارنامهها و تگهای بار چک میشود و شما در صف دستگاه ایکس-ری قرار میگیرید.
مسافر حق ورود به محوطه ایکس-ری را نداشته و محموله توسط چرخ یا لیفتراک تا دستگاه ایکس-ری حمل میشود. پس از تأیید ایکس-ری، بارنامه از شما تحویل گرفته شده و تگهای مهرشده روی محموله چسبانده میشوند و سپس بارنامه در باکس ایرلاین مربوطه قرار میگیرد.
در اینجا کار فریت بار به اتمام رسیده و شما پس از رسیدن محموله به مقصد، با دردستداشتن اصل بارنامه، کپی یا عکسی از آن، به فرودگاه مقصد مراجعه کرده و محموله را تحویل میگیرید.
هزینه ارسال بار به خارج از کشور
هزینه ارسال بار به خارج از کشور، به عوامل مختلفی مانند حجم و وزن محموله، مقصد، نوع حمل و نقل و شرکت حمل بار بستگی دارد. بهطور کلی، هزینههای این کار عبارتاند از:
- هزینه بستهبندی: براساس وزن و حجم محموله محاسبه میشود.
- هزینه حمل و نقل: شامل هزینه حمل محموله از فرودگاه مبدأ تا فرودگاه مقصد است و براساس وزن و مسافت حمل محموله محاسبه میشود.
- هزینههای گمرکی: شامل هزینههای مربوط به ارزیابی کالا، صدور مجوز صادرات و سایر مراحل گمرکی است.
- سایر هزینهها: برخی از شرکتهای حمل و نقل، هزینههای دیگری مانند کارتن بستهبندی و پالت را نیز دریافت میکنند.
توجه داشته باشید که بعضی از شرکتهای هواپیمایی، فقط هزینه بارنامه را به مسافران اعلام میکنند که معمولاً بسیار کمتر از هزینه واقعی فریت است؛ بنابراین، بهتر است قبل از شروع فرایند فریت، هزینه واقعی را از شرکتهای حمل و نقل معتبر استعلام بگیرید.
نتیجهگیری
در این مطلب سعی کردیم تا بهطور کامل شما را با فریت بار و مراحل انجام آن آشنا کنیم تا در صورت نیاز، راحتتر و سریعتر امور مربوط به آن را انجام دهید. برای اطمینان بیشتر و همچنین تعیین دقیق هزینه ارسال محموله به خارج از کشور، بهتر است قبل از اقدام به فریت، با متخصصان و مشاوران خبره در این زمینه مشورت کنید تا هیچگونه مشکلی در این فرایند برایتان به وجود نیاید. خوشحال میشویم هرگونه پرسش و نظری را با کارشناسان مجرب تاو در میان بگذارید.