قرارداد حمل و نقل دریایی چیست و انواع آن کداماند؟
در دنیای امروز که تولید و عرضه کالا از اهمیت فراوانی برخوردار است، روابط تجاری و توسعه آن به روشهای حمل و نقل بستگی دارد. حمل و نقل دریایی یکی از بهترین و مهمترین روشهای حمل و نقل در حوزه تجارت و واردات و صادرات است.
حمل و نقل دریایی بینالمللی جابهجایی کالا در سراسر جهان را تسهیل میکند و باعث ارتباط بین بازارهای مختلف در جهان میشود. برای اطمینان از حمل و نقل سریع، کارآمد و مقرونبهصرفه، باید برای حمل محمولهها قرارداد وجود داشته باشد. قرارداد حمل و نقل دریایی یکی از همین انواع قرارداد است. برای آشنایی بیشتر با این قرارداد و انواع آن، در ادامه با «تاو» همراه باشید.
قرارداد حمل و نقل دریایی چیست؟
قرارداد حمل و نقل دریایی یک توافقنامه بین مشتری، کارگزار حمل و نقل و حامل است که نرخها، مسئولیتها و تعهدات آنها را مشخص میکند. قراردادها باعث اطمینان خاطر تمام افراد درگیر در فرایند حمل و نقل میشوند و به این پروسه نظم میبخشند.
در این قرارداد، دو طرف با هم توافق میکنند تا محمولهها را با کشتی و از طریق دریا از نقطهای به نقطه دیگر انتقال دهند. البته تنظیم این قراردادها همیشه الزامی نیست، اما اگر تاجر هستید، واردات و صادرات انجام میدهید یا به خدمات حمل و نقل نیاز دارید، بهتر است این قرارداد را بشناسید و با انواع آن آشنایی داشته باشید.
اهمیت قرارداد حمل دریایی چیست؟
هرکدام از روشهای حمل و نقل، چالشها و سختیهای مربوط به خود را دارند. حمل و نقل دریایی هم با کشتیهای باربری انجام میگیرد که ممکن است در طول سفر با چالشها و خطرهای زیادی مواجه شوند.
طرفین قرارداد حمل دریایی برای اطمینان بیشتر از این فرایند، اقدام به عقد قرارداد میکنند. این قرارداد نشان میدهد که یک طرف قرارداد باید هزینهها را بپردازد و طرف دیگر هم محموله را از مبدأ به مقصد برساند.
قراردادهای حمل و نقل دریایی نظم را در این فرایند افزایش میدهند و به طرفین قرارداد کمک میکنند تا هرکدام وظایف خود را بدانند و دچار سردرگمی نشوند.

انواع قرارداد حمل و نقل دریایی
حمل و نقل دریایی بینالمللی نقش بسیار مهمی در تجارت جهانی دارد. این روش حمل و نقل، جابهجایی محمولههای مختلف در سطح جهانی را آسانتر میکند. در ادامه انواع قراردادهای حمل و نقل دریایی را به شما معرفی میکنیم:
- قرارداد چارتری (قرارداد اجاره کشتی)؛
- قرارداد بارنامه؛
- قرارداد آژانس حمل و نقل؛
- قرارداد حمل و نقل؛
- قرارداد استیو دورینگ؛
- قرارداد نجات.
۱. قرارداد چارتری (قرارداد اجاره کشتی)
قرارداد چارتری بین مالک کشتی و اجارهکننده کشتی منعقد میشود. در این قرارداد معمولاً به شرایط و ضوابط استفاده از کشتی، مدتزمان اجاره، نرخ اجاره و حمل و نقل، مسئولیتهای بارگیری و تخلیه و… اشاره میکنند. قراردادهای چارتری دو نوع هستند:
۱. «چارتر زمانی» که کشتی را برای یک مدتزمان مشخص در اختیار اجارهکننده قرار میدهد؛
۲. «چارتر سفری» که کشتی را برای یک سفر در اختیار اجارهکننده میگذارد.
۲. قرارداد بارنامه
بارنامه سندی است که توسط متصدی حمل و نقل برای فرستنده صادر میشود و تأیید میکند که محموله توسط حامل دریافت شده است. این سند درواقع قراردادی برای حمل بار است و جزئیاتی مانند شرح کالا، مقدار آنها و طرفین قرارداد را نشان میدهد. بارنامهها در دو نوع «قابل معامله» و «غیرقابل معامله» تنظیم میشوند. این موضوع قابلیت انتقال آنها به طرفهای دیگر را نشان میدهد.
۳. قرارداد آژانس حمل و نقل
قرارداد آژانس حمل و نقل قراردادی است که بین نماینده سازمان کشتیرانی و شرکت حمل و نقل منعقد میشود. نماینده سازمان کشتیرانی بهعنوان نماینده شرکت حمل و نقل در یک بندر یا مکان خاص فعالیت میکند و وظایف اداری مختلفی مانند ترخیص کالا از گمرک، بررسی اسناد و مدارک، حمل بار و ارتباط با مقامات بندری را به عهده دارد. این قرارداد محدوده خدمات، مسئولیتها و تعهد خسارات وارده به محمولهها را مشخص میکند.
۴. قرارداد حمل و نقل
قرارداد حمل و نقل یک قرارداد بین فرستنده کالا و حامل آن است که میتواند یک فرد یا یک شرکت باشد. حاملها درواقع واسطههایی هستند که کارهای حمل و نقل محمولهها را انجام میدهند. این قرارداد خدماتی را که باید توسط فورواردر (حامل) ارائه شود پوشش میدهد. از جمله این خدمات میتوان به رزرو کانتینر، جمعآوری محمولهها، تنظیم اسناد و هماهنگی تدارکات حمل و نقل اشاره کرد.
۵. قرارداد استیو دورینگ
قرارداد استیو دورینگ (Stevedoring) قراردادی است که بین مالک کشتی یا شرکت حمل و نقل و شرکت Stevedore منعقد میشود. استیودورها مسئولیت بارگیری به داخل کشتی و تخلیه محموله از کشتی را به عهده دارند. این قرارداد شرایط و ضوابط حمل و نقل ازجمله نرخها، نیاز به نیروی کار، اقدامات امنیتی و مسئولیتها را مشخص میکند.
۶. قرارداد نجات
قرارداد نجات یک قرارداد بین مالک کشتی یا فرستنده بار و نجاتدهنده کشتی است. در موارد اضطراری دریایی که ممکن است کشتی غرق شود یا حوادث دیگری برای آن رخ دهد، نجاتدهندگان خدماتی را برای نجات کشتی یا محموله انجام میدهند تا آنها از آسیب در امان بمانند. بندهای قرارداد حمل و نقل دریایی نجات معمولاً شامل نرخهایی برای جبران خسارات براساس ارزش محمولههاست.

نمونه قرارداد حمل و نقل دریایی
نمونه قرارداد حمل و نقل با کشتی معمولاً توسط وکلای حقوقی شرکتهای حمل و نقل تنظیم میشود. اگر هم از شرکتهای حمل و نقل برای جابهجایی محمولههای خود استفاده نمیکنید، اما میخواهید برای حمل بار خود قرارداد ببندید، میتوانید از شرکتهای مختلف یا مشاوران حمل و نقل برای تنظیم این قراردادها کمک بگیرید.
نمونه قراردادهای حمل و نقل معمولاً شامل موضوع قرارداد، مبلغ قرارداد، شرایط پرداخت، مدت قرارداد، تعهدات طرفین و… میشود.
کارشناسان ما در شرکت حمل و نقل تاو میتوانند بهترین نمونههای قرارداد حمل و نقل دریایی را برای شما آماده کنند و در اختیارتان قرار دهند. کافی است برای کسب اطلاعات دقیقتر با ما در تماس باشید.
جمعبندی
قرارداد حمل و نقل دریایی باعث نظم بیشتر در پروسه حمل و نقل میشود و به همین دلیل هم اهمیت دارد. این قراردادها مسئولیت هر طرف را مشخص میکنند و به این ترتیب، هرکسی وظیفه خود را میداند. برای تنظیم این قراردادها میتوانید از مشاوران حمل و نقل کمک بگیرید تا خیالتان از بابت صحت و اعتبار قرارداد راحت باشد. تاو نیز با در اختیارداشتن متخصصان مجرب، تمام تلاش خود را برای ارائه خدمات و مشاوره در تمام زمینههای حمل و نقل به کار گرفته است. با تماس با مشاوران ما، این دانش و تخصص را با خود همراه کنید.