اسناد حمل بین‌المللی کالا و اهمیت آن‌ها

اسناد حمل بین‌المللی کالا اهمیت بسیاری دارند، زیرا تجارت در عرصه بین‌المللی در حال گسترش است. تقریباً تمام کشورهای جهان روزبه‌روز پیشرفته‌تر می‌شوند و مراودات تجاری و اقتصادی خود را با کشورهای دیگر افزایش می‌دهند. در این ‌بین، حمل‌ و نقل هم نقش مهمی پیدا می‌کند.

اسناد و مدارک حمل‌ و نقل بین‌المللی هم جزئی جدانشدنی از این فرایند هستند. قبل از حمل‌ و نقل و جابه‌جایی محموله‌های مختلف، باید با قوانین و استانداردهای آن در سطح جهانی آشنا باشید. این مدارک هم بخشی از همین قوانین هستند. چندین سند مهم در حمل ‌و نقل بین‌المللی وجود دارد که باید آن‌ها را در اختیار شرکت‌های حمل‌ و نقل قرار دهید تا بتوانید محموله‌های تجاری خود را به مقصد بفرستید. در ادامه با ما در این بلاگ از «تاو» همراه باشید تا مهم‌ترین اسناد حمل بین‌المللی کالا را به همراه اهمیت آن‌ها به شما معرفی کنیم. 

اسناد حمل بین‌المللی کالا چیست؟ 

مدارک حمل‌ و نقل بین‌المللی، اسناد و مدارکی هستند که در فرایند حمل ‌و نقل به آن‌ها نیاز است. برخی از این مدارک حاوی اطلاعاتی درباره محموله هستند. برخی دیگر از آن‌ها صحت و قانونی‌بودن محموله را اثبات می‌کنند. 

برخی مدارک هم به شما اجازه می‌دهند که کار حمل‌ و نقل محموله را انجام دهید و محموله خود را به مقصد بفرستید. درمجموع باید بگوییم که این اسناد ضروری هستند و درصورتی‌که وجود نداشته باشند یا اطلاعات غلط یا متناقض ارائه دهند، در فرایند حمل‌ و نقل محموله مشکل ایجاد می‌شود. در ادامه انواع اسناد حمل را به شما معرفی می‌کنیم تا آن‌ها را بهتر بشناسید.  

انواع اسناد در حمل‌ و نقل بین‌المللی

اسناد و مدارک مختلفی هستند که در هنگام حمل ‌و نقل کالا باید آن‌ها را به مسئولان مربوطه ارائه دهید. این اسناد به‌طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شوند: 

• اسناد حمل عمومی: شامل مدارکی که باید همراه هر نوع باری باشند و وجود آن‌ها در همه نوع حمل ‌و نقل ضروری است. 

• اسناد حمل خاص: شامل مدارکی که باید همراه برخی محموله‌ها باشند. این محموله‌ها معمولاً شرایط خاصی دارند یا اینکه در دسته کالاهای خاص قرار می‌گیرند.  

اسناد حمل عمومی 

در اینجا اسناد حمل متعارف را به شما معرفی می‌کنیم. این اسناد باید با دقت جمع‌آوری شوند و در اختیار شرکت‌های حمل ‌و نقل قرار بگیرند. اسناد حمل عمومی عبارت‌اند از: 

• فاکتور تجاری (Commercial Invoice)؛ 

• بارنامه (Bill of Lading)؛ 

• لیست عدل‌بندی یا بسته‌بندی کالا (Packing List)؛ 

• گواهی مبدأ (Certificate of Origin)؛ 

• گواهی بیمه (Insurance Certificate)؛ 

• مجوزهای واردات/ صادرات (Import/Export Licenses)؛ 

• فرم اظهارنامه گمرکی (Customs Declaration/Form)؛ 

• اعلامیه کالاهای خطرناک (Dangerous Goods Declaration)؛ 
• اسناد اعتباری (Letter of Credit)؛ 

1. فاکتور تجاری (Commercial Invoice)  

یکی از اصلی‌ترین اسناد حمل بین‌المللی کالا، فاکتور تجاری است. این سند شامل اطلاعات کاملی درباره محموله مانند مقدار، ارزش و سایر اطلاعات این‌چنینی است. مأموران گمرکی از این سند برای مشخص‌کردن میزان دقیق مالیات و عوارض استفاده می‌کنند. فرستنده هم از این سند برای ترتیب پرداخت هزینه‌ها کمک می‌گیرد. تمام اطلاعات محموله به‌صورت یکجا در این سند قرار می‌گیرند و به همین دلیل هم داشتن این سند ضروری است. 

2. بارنامه (Bill of Lading) 

بارنامه سندی مهم و قانونی است که معمولاً متصدی حمل‌ و نقل یا نماینده او آن را صادر می‌کند. این سند سه وظیفه بر عهده دارد: 

۱. رسید دریافت کالا محسوب می‌شود؛ 

۲. نشان‌دهنده قرارداد حمل است خود قرارداد حمل نیست. 

۳. نشان‌دهنده مالکیت کالا است. 

3. لیست عدل‌بندی یا بسته‌بندی کالا (Packing List) 

شاید فکر کنید این سند خیلی عمومی است و نیازی به ارائه آن نیست، اما باید بگوییم که لیست بسته‌بندی ازجمله مدارک مهمی است که جزئیات محتویات هر بسته یا کانتینر حمل‌کننده را نشان می‌دهد. اطلاعاتی مانند تعداد بسته‌ها، وزن، ابعاد و توضیحات کالا در این سند موجود است. 

4. گواهی مبدأ (Certificate of Origin)   

گواهی مبدأ حاوی اطلاعاتی درباره کشور مبدأ کالاست. مقامات گمرکی به این سند برای نشان‌دادن هویت کالا، قانونی‌بودن آن، تعرفه‌های ترجیحی و… نیاز دارند. اتاق بازرگانی کشورها این سند را صادر می‌کند. 

5. گواهی بیمه (Insurance Certificate)

گواهی بیمه نشان می‌دهد که محموله بیمه است و شرکت بیمه تعهد داده که خسارت‌های احتمالی را پوشش دهد. جزئیات پوشش بیمه‌ای و اطلاعات طرفین قرارداد در این سند ذکر می‌شود. 

6. مجوزهای واردات/ صادرات (Import/Export Licenses)  

 برخی کالاها با توجه ‌به ماهیت و همچنین کشورهای درگیر در فرایند حمل ‌و نقل، به مجوز واردات یا صادرات نیاز دارند. این مجوزها نشان می‌دهند که اجازه حمل‌ و نقل کالای موردنظر توسط مقامات دولتی مربوطه صادر شده است. 

7. فرم اظهارنامه گمرکی (Customs Declaration/Form)

فرم اظهارنامه گمرکی سندی است که اطلاعاتی را درباره محموله مثل جزئیات کالا، ارزش و طرف‌های درگیر در حمل ‌و نقل نشان می‌دهد. مقامات گمرکی از این سند برای ارزیابی عوارض و مالیات و همچنین اطمینان از انطباق کالا با مقررات واردات و صادرات استفاده می‌کنند. 

8. اظهارنامه کالاهای خطرناک (Dangerous Goods Declaration) 

اگر محموله حاوی مواد خطرناک باشد، باید اظهارنامه کالاهای خطرناک داشته باشد. در غیر این صورت، اجازه حمل‌ و نقل آن صادر نمی‌شود. 

9. اسناد اعتباری (Letter of Credit)  

سندی بانکی است که به‌وسیله آن اسناد و پول از طریق بانک جابه‌جا می‌شود. به این ترتیب امنیت بیشتر بوده و دو طرف خیالشان راحت‌تر است. در اعتبارات اسنادی، بانک مالک کالاست. 

اسناد حمل خاص 

همان‌طور که گفتیم، وجود اسناد خاص درباره همه محموله‌ها مورد نیاز نیست. در ادامه این اسناد را به شما معرفی می‌کنیم: 

• فاکتور تأییدشده (Certified Invoice)؛ 

• کپی برابر اصل فاکتور (Legalized)؛ 

• فاکتور کنسولی(Consular Invoice) ؛ 

• سند وزن محموله(Weight Certificate) ؛ 

• گواهی آنالیز تولیدکننده کالا (Manufacturer Analysis Certificate) یا  (Manufacture Declaration)؛ 

• اسناد مربوط به ضدعفونی‌شدن کالاها(Fumigation Certificate) ؛ 

• گواهی بهداشت دامپزشکی (برای محصولات گوشتی و دامی)(Health Veterinary & Sanitary Certificate). 

• گواهی بهداشت گیاهی (Phytosanitary Certificate) 

اشتباه‌بودن یا ناقص‌بودن اسناد حمل بین‌المللی کالا 

تا اینجا مهم‌ترین اسناد حمل بین‌المللی کالا را به شما معرفی کردیم، اما آیا می‌دانید اگر این اسناد ناقص باشند یا به‌اشتباه گردآوری شوند چه اتفاقی می‌افتد؟ در ادامه به پیامدهای این موضوع می‌پردازیم: 

• تأخیر در زمان پردازش اسناد و حمل ‌و نقل کالا؛ 

• جریمه یا جریمه‌های گمرکی؛ 

• مرجوع‌شدن کالاها؛ 

• نارضایتی مشتریان به دلیل تأخیر در زمان ارسال. 

برای جلوگیری از این پیشامدها، باید در هنگام آماده‌سازی مدارک دقت بسیاری به خرج دهید و در صورت امکان از شرکت‌های حمل ‌و نقل و مشاوران آن‌ها کمک بگیرید. به این ترتیب، احتمال بروز خطا به حداقل کاهش پیدا می‌کند.  

نتیجه‌گیری 

اسناد حمل بین‌المللی کالا در ارسال بموقع آن نقش زیادی دارند. وقتی می‌خواهید محموله‌ای را به مقصد ارسال کنید، باید مدارک مورد نیاز مربوط به آن را با دقت زیاد آماده کنید. این مدارک شامل بارنامه، گواهی مبدأ، فاکتور تجاری، بیمه‌نامه و… می‌شوند. 

شرکت حمل‌ و نقل بین‌المللی تاو با سال‌ها تجربه در حوزه حمل و ارسال محموله‌های مختلف به سراسر دنیا، می‌تواند به شما در جمع‌آوری سریع و دقیق این مدارک کمک کند. کافی است با مشاوران ما در «تاو» تماس بگیرید و سؤالات خود را مطرح کنید.