ترم FAS در صادرات و واردات
ترمها ممکن است بسته به قوانین و مقررات حمل و شرایط، برای نوع خاصی از روشهای حمل مناسب باشند. یکی از قاعدههایی که فقط برای حمل دریایی یا حمل از طریق آبراههای داخلی کاربرد دارد، ترم FAS است. در این ترم تاریخ، بازه زمانی و نقطه مکانی کاملاً مشخصی برای تحویل کالاها به خریدار در کنار کشتی تجاری مشخص خواهد شد. بنابراین، این تاریخ و مکان درواقع نقطه انتقال ریسک از فروشنده به خریدار بوده و حدود وظایف و مسئولیتهای طرفین معامله را مشخص خواهد کرد. با توجه به اینکه ترم FAS کاربرد زیادی در تجارت جهانی دارد، در این مقاله از بلاگ «تاو» این ترم را تعریف کرده و از وظایف خریدار و فروشنده خواهیم گفت.
ترم FAS چیست؟
ترم FAS مخفف اصطلاح Free Alongside Ship بهمعنای «تحویل کنار کشتی» است. این ترم فقط برای حمل بار دریایی و حمل از طریق آبراههای داخلی قابل استفاده است. بنابراین، طبق این قاعده، کالاها باید در کنار کشتی تجاری و در نقطه مکانی تعیینشده به خریدار تحویل داده شوند. با تحویل کالاها، ریسک و خطرهای حمل شامل آسیب به کالاها و ازبینرفتن آنها نیز از فروشنده به خریدار منتقل خواهد شد.
شیوه حمل
قاعده FAS تنها برای روش حمل دریایی بار یا آبراههای داخلی، و زمانی کاربرد دارد که طرفین معامله قصد تحویل کالا در کنار کشتی را داشته باشند. بنابراین، در این ترم، کالاها قبل از اینکه در کنار کشتی تجاری قرار بگیرند به خریدار، نماینده خریدار یا متصدی حمل تحویل داده میشوند. طبق این قاعده، تحویل کالاها در ترمینال کانتینری مناسب نخواهد بود.
تعیین محل دقیق تحویل کالاها
محل بارگیری و تحویل در بندر باید دقیقاً مشخص شده و در قرارداد فروش ذکر شود. دلیل اصلی این امر، تعیین دقیق نقطه انتقال ریسک از فروشنده به خریدار است. از طرفی، هزینههای قبل از نقطه تحویل بر عهده فروشنده است و هزینههای بعد از تحویل کالاها در نقطه مکانی مشخصشده بر عهده خریدار خواهد بود. بنابراین، برای تخصیص هزینهها لازم است نقطه تحویل دقیقاً مشخص شود.
وظایف فروشنده و خریدار در ترم FAS
در ترم FAS فروشنده و خریدار وظایف مشخصی بر عهده دارند. در این ترم حدود مسئولیتها، ریسک خطرهای آسیب به کالاها و ازبینرفتن آنها و همینطور وظیفه پرداخت هزینهها بهخوبی مشخص شده است. لازم است بدانید که در قاعده FAS، نقطه مکانی تحویل نشاندهنده نقطهای است که در آن ریسک حمل کالاها از فروشنده به خریدار منتقل خواهد شد.
وظایف فروشنده در ترم FAS
وظایف فروشنده در ترم FAS به شرح زیر است.
وظایف عمومی
- فروشنده باید مطابق با قرارداد فروش و فاکتور فروش برای آمادهسازی کالاها اقدام کند.
- فروشنده باید اسناد و مدارک حمل و فروش کالا را بهصورت فیزیکی (کاغذی) یا الکترونیکی آماده کرده و برای خریدار ارسال کند.
تحویلدادن کالاها
- فروشنده باید کالاها را در نقطه مکانی بارگیری و کنار کشتی تجاری به خریدار تحویل دهد.
- اگر نقطه مکانی دقیقی برای تحویل کالاها مشخص نشده باشد، فروشنده باید با درنظرگرفتن موارد مختلف و نیازهای محموله، بهترین نقطه مکانی مناسب برای خریدار را پیشنهاد دهد.
- فروشنده باید کالاها را در تاریخ توافقشده یا در بازه زمانی تعیینشده به خریدار تحویل دهد.
- اگر بازه زمانی مشخص تا تاریخ مشخصی برای تحویل کالاها اعلام نشده باشد، فروشنده باید کالاها را بهصورتیکه در بندر بارگیری رایج است، به خریدار تحویل دهد.
- اگر نقطه مکانی دقیقی برای تحویل محموله توسط خریدار تعیین نشده باشد، فروشنده میتواند نقطهای در بندر مشخصشده در قرارداد فروش را بهعنوان نقطه تحویل انتخاب کند. این نقطه مکانی باید به بهترین نحو برای بارگیری و تحویل کالاها مناسب باشد.
انتقال ریسک از فروشنده به خریدار
- تا زمان تحویل کالاها به خریدار در نقطه مکانی مشخصشده، فروشنده مسئول آسیب به کالاها و ازبینرفتن آنها خواهد بود. مگر اینکه خریدار به تعهدات خود برای دریافت کالاها در نقطه تحویل عمل نکرده باشد.
- نقطه مکانی تحویل کالاها به خریدار، درواقع نقطه انتقال ریسک و خطرهای حمل کالاها از فروشنده به خریدار است.
حمل و نقل کالاها
- فروشنده هیچگونه مسئولیتی در قبال خریدار برای عقد قرارداد حمل و پرداخت هزینههای آن ندارد.
- اگر خریدار درخواست داشته باشد، فروشنده باید با ریسک و هزینه خریدار، کلیه اطلاعات لازم برای عقد قرارداد حمل را ارائه کند. این اطلاعات شامل تمامی تمهیدات ایمنی مربوط به حمل کالاست.
- اگر در قرارداد فروش توافق شده باشد که فروشنده مسئول عقد قرارداد حملونقل است، فروشنده باید با ریسک و هزینه خریدار برای عقد قرارداد حملونقل اقدام کند.
- فروشنده باید تمامی الزامات ایمنی حمل کالاها تا زمان تحویل در نقطه مکانی مشخصشده را رعایت کند.
بیمه باربری
- فروشنده هیچگونه مسئولیتی در قبال خریدار برای عقد قرارداد بیمه باربری و پرداخت هزینههای آن ندارد.
- در صورت درخواست خریدار، فروشنده باید کلیه اطلاعات لازم درباره ریسکها، خطرها و هزینههای بیمهای کالا را در اختیار خریدار قرار دهد.
سند حمل و تحویل کالاها
- فروشنده باید با هزینه خود سندی را که نشاندهنده تحویل کالاها مطابق با قرارداد فروش است، به خریدار ارائه کند.
- در مواردی که سند ارائهشده، سند حمل نباشد، فروشنده باید مطابق با درخواست خریدار و با ریسک و هزینه او، برای تهیه سند حمل اقدام و آن را برای خریدار ارسال کند.
تشریفات گمرکی صادرات و واردات
- در موارد لازم، فروشنده باید کلیه تشریفات گمرکی کشوری که کالاها از آن صادر میشود، انجام دهد.
- در مواردی که خریدار درخواست کرده باشد، فروشنده باید با ریسک و هزینه خریدار برای تهیه اسناد و اطلاعات مورد نیاز واردات کالا به کشور مقصد یا ترانزیت آن از کشورهای بین مسیر اقدام کند. این اطلاعات میتواند شامل الزامات ایمنی و بازرسی قبل از حمل باشد.
بازرسی کالاها، بستهبندی کالاها و برچسبگذاری
- فروشنده باید هزینههای بازرسی کالاها شامل بررسی کیفیت، توزین و شمارش را پرداخت کند.
- فروشنده باید با هزینه خود برای بستهبندی کالاها متناسب با روش حمل اقدام کند، مگر در مواردی که در تجارت جهانی کالای موردنظر به بستهبندی نیازی نداشته باشد.
- فروشنده باید برای برچسبگذاری کالاهای بستهبندیشده مطابق با استانداردها و قوانین گمرک مبدأ و مقصد اقدام کند.
- اگر خریدار و فروشنده روی نوع خاصی از برچسبگذاری یا شمارهگذاری توافق کرده باشند، فروشنده موظف به انجام آن خواهد بود.
تخصیص هزینهها
- تمامی هزینههای مربوط به کالاها تا قبل از تحویل در نقطه مکانی مشخصشده به خریدار، با فروشنده است.
- هزینه تهیه و ارائه سند تحویل کالا به حملکننده تعیینشده توسط خریدار، بر عهده فروشنده است.
- تمامی هزینهها، عوارض گمرکی و مالیات مربوط به صادرات کالا بر عهده فروشنده است.
- اگر خریدار برای کمک به فروشنده در تهیه مدارک و اطلاعات هزینهای کرده باشد، فروشنده باید با خریدار تسویه کند.
اعلامها
- فروشنده باید اعلامیههای لازم برای تحویل کالا مطابق با شرایط مندرج در قرارداد فروش را ارائه کند.
- در شرایطی که کشتی تجاری نتوانسته در زمان مقرر کالاها را تحویل بگیرد، فروشنده باید اعلامیه لازم را برای خریدار ارسال کند.
وظایف خریدار در ترم FAS
وظایف خریدار در ترم FAS به شرح زیر است.
وظایف عمومی
- خریدار باید هزینه کالاها را مطابق با قرارداد فروش و فاکتور فروش به فروشنده پرداخت کند.
- خریدار باید کلیه اسناد و مدارکی را که بهصورت کاغذی یا الکترونیکی توسط فروشنده تهیه شده است، بپذیرد.
تحویلگرفتن کالاها
خریدار باید در تاریخ یا بازه زمانی مشخصشده و در نقطه مکانی تحویل، برای دریافت کالاها اقدام کند.
انتقال ریسک از فروشنده به خریدار
- از زمان دریافت کالاها در نقطه مکانی تحویل، خریدار مسئول ریسک آسیب به کالاها و ازبینرفتن آنها خواهد بود.
- اگر خریدار اعلامیههای لازم برای تعیین تاریخ، بازه زمانی یا نقطه مکانی دقیق تحویل را برای فروشنده ارسال نکرده باشد، خریدار مسئول ریسک آسیبهای وارده به کالاها یا ازبینرفتن آنها خواهد بود.
- اگر کشتی تعیینشده توسط خریدار بهموقع به نقطه مکانی تحویل نرسد، کشتی نتواند کالاها را تحویل بگیرد یا کشتی برای بارگیری قبل از زمان اعلامشده در بندر حاضر باشد، خریدار مسئول کلیه ریسکهای آسیب به کالاها و ازبینرفتن آنها خواهد بود.
حمل و نقل کالاها
خریدار باید با ریسک و هزینه خود برای عقد قرارداد حمل اقدام کند، مگر اینکه خریدار و فروشنده در قرارداد فروش روی عقد قرارداد حمل توسط فروشنده به توافق رسیده باشند.
بیمه باربری
خریدار هیچگونه مسئولیتی در قبال فروشنده برای عقد قرارداد بیمه باربری ندارد.
سند حمل و تحویل کالاها
خریدار باید سند حمل و تحویل کالاها را از فروشنده بپذیرد.
تشریفات گمرکی صادرات و واردات
- در شرایطی که امکانپذیر باشد، خریدار باید مطابق با درخواست، ریسک و هزینههای فروشنده، برای تهیه و ارائه هرگونه اطلاعات مربوط به صادرات کالا از کشور مبدأ اقدام کند. این اطلاعات شامل الزامات ایمنی و بازرسی کالاها قبل از حمل است.
- خریدار باید تشریفات گمرکی کشورهای بین مسیر و کشور مقصد را با ریسک و هزینه خود انجام دهد.
تخصیص هزینهها
- تمامی هزینههای مربوط به کالاها از زمان تحویلگرفتن آنها در نقطه مکانی مشخصشده بر عهده خریدار است.
- اگر فروشنده در جریان همکاری با خریدار و برای تهیه اطلاعات و اسناد هزینهای پرداخت کرده باشد، خریدار باید با فروشنده تسویه کند.
- تمامی هزینههای گمرکی، عوارض گمرکی و مالیات در گمرکهای بین مسیر و گمرک مقصد بر عهده خریدار است.
- اگر خریدار اعلامیه لازم برای تعیین تاریخ، بازه زمانی و نقطه مکانی تحویل را برای فروشنده ارسال نکند، پرداخت هر هزینههای که فروشنده به دلیل این موضوع متحمل شده باشد، بر عهده خریدار خواهد بود.
- اگر کشتی تجاری تعیینشده توسط خریدار بهموقع به نقطه مکانی تحویل نرسد و نتواند کالاها را دریافت کند یا قبل از زمان مقرر برای بارگیری حاضر شود، هزینه ریسک و آسیبهای وارده به کالاها بر عهده خریدار است.
اعلامها
خریدار باید اعلامیههای زیر را برای فروشنده ارسال کند:
- اعلامیه الزامات ایمنی حمل؛
- اعلامیه تاریخ و بازه زمانی تحویل کالاها؛
- اعلامیه نقطه دقیق مکانی تحویل کالاها؛
- اعلامیه نام کشتی.
ترم FAS و تجارت جهانی
در تجارت جهانی، ترم FAS فقط برای روش حمل دریایی و آبراههای داخلی کاربرد دارد. در این ترم، فروشنده موظف است کالاها را بهصورت بستهبندیشده در تاریخ یا بازه زمانی تعیینشده و در نقطه مکانی مشخصشده در کنار کشتی تجاری به خریدار تحویل دهد. در این ترم، انتخاب دقیق نقطه مکانی تحویل بسیار اهمیت دارد؛ چون از زمان تحویل کالاها به خریدار در این نقطه است که ریسک آسیبهای وارده به کالاها و ازبینرفتن آنها از فروشنده به خریدار منتقل خواهد شد.