مرجع صدور بارنامه الکترونیکی
صدور بارنامه از مهمترین مراحل حمل و نقل کالا به شمار میآید و بدون بارنامه، عملاً هیچ محموله و کالایی اجازه حمل و نقل نخواهد داشت. اخیراً با پیشرفت فناوری و حذف بارنامههای فیزیکی، بارنامههای الکترونیکی (EBL) جایگزین بارنامههای کاغذی شدهاند. این بارنامهها در عین تسهیل روند حمل و نقل، مورد تأیید صاحبان کالا، سازمان مالیاتی، وزارت صمت و سایر دستگاههای نظارتی نیز هستند. برای آشنایی بیشتر با نحوه دریافت بارنامه با کد رهگیری و کاربردهای آن، تا انتهای این مطلب با ما باشید.
تعریف بارنامه الکترونیکی
بارنامه الکترونیکی سندی مدرن و ایمن است که جایگزین بارنامه کاغذی شده و حاوی اطلاعات مهمی نظیر اطلاعات مالی، اطلاعات حامل بار، اطلاعات تحویلدهنده و تحویلگیرنده و سایر مشخصات محموله است. این سند، اصلیترین مدرک و قرارداد رسمی در حمل و نقل کالا به حساب میآید و توسط شرکتهای حمل و نقل صادر میشود. برای صدور این نوع بارنامه، شرکت حمل و نقل باید به سامانه دریافت بارنامه اینترنتی متصل شود و اطلاعات لازم درمورد محموله و طرفین حمل بار را در سامانه ثبت و بارنامه را بهصورت الکترونیکی صادر کند. استفاده از نوع الکترونیکی بارنامه نسبت به نوع کاغذی آن مزایای زیادی دارد؛ ازجمله:
- سرعت و سهولت صدور: بارنامه الکترونیکی، بسیار سریعتر و سادهتر از بارنامه کاغذی صادر میشود.
- امنیت بالا: این بارنامهها در سامانهای امن ذخیره میشوند و در برابر جعل و سوءاستفاده مقاوم هستند.
- قابلیت ردیابی: میتوان بهراحتی آنها را ردیابی کرد و از وضعیت حمل بار مطلع شد.
- کاهش هزینهها: هزینههای حمل بار در این روش کاهش مییابد.
انواع بارنامه الکترونیکی
بارنامه الکترونیکی نیز مانند بارنامههای قدیمی، براساس نوع حمل و نقل بین المللی دریایی،هوایی،جاده ای،ریلی به انواع مختلف بارنامه دریایی، ریلی، هوایی، جادهای و ترکیبی تقسیم میشود؛ اما از لحاظ قانونی دو دسته زیر را در بر میگیرد:
- بارنامه غیرقابل انتقال: براساس این بارنامه، محموله فقط به شخصی که نامش در بارنامه ثبت شده است تحویل داده میشود و حملکننده محموله نمیتواند به غیر از همان شخص، بار را به فرد دیگری تحویل دهد.
- بارنامه قابل انتقال: در این نوع بارنامه مالک بار و محموله میتواند بارنامه را به فرد دیگری واگذار کند و آن شخص نیز مجاز به دریافت بار خواهد بود.
نحوه صدور بارنامه با کد رهگیری
برای صادرکردن بارنامه الکترونیکی و گرفتن کد رهگیری، متقاضیان حمل بار میتوانند به دو روش زیر اقدام کنند:
- گرفتن بارنامه الکترونیکی بهصورت غیرحضوری: متقاضیان بارنامه میتوانند بهصورت غیرحضوری، با ورود و ثبتنام در سامانه رسمی دریافت بارنامه اینترنتی، اقدام به درخواست بارنامه کنند. در این سامانه، اطلاعات لازم درمورد بار و طرفین حمل بار را وارد کرده و پس از پرداخت هزینه، بارنامه به همراه کد رهگیری در اختیارشان قرار میگیرد. سپس با استفاده از این کد رهگیری، وضعیت بارنامه قابل پیگیری خواهد بود.
- مراجعه حضوری به شرکتهای حمل و نقل الکترونیکی: در این روش، متقاضیان بارنامه میتوانند بهصورت حضوری به یکی از شرکتهای حمل و نقل الکترونیکی مراجعه کرده و مدارک لازم را ارائه دهند. شرکت حمل و نقل، بعد از بررسی مدارک و دریافت هزینه، بارنامه را بهصورت الکترونیکی صادر میکند.
کاربرد بارنامه الکترونیکی
بارنامههای الکترونیکی کاربردهای فراوانی دارند و از بسیاری جهات باعث پیشرفت کیفیت حمل و نقل میشوند. بعضی از کاربردهای مهم آنها عبارت است از:
- استفاده بهعنوان سند مالکیت: بارنامه در برخی موارد سند مالکیت بار نیز محسوب میشود و دارنده بارنامه میتواند بهراحتی بار را به شخص دیگری منتقل کند.
- استفاده بهعنوان سند بیمه: بارنامه میتواند بهعنوان سند بیمه محموله نیز به شمار آید و شرکت بیمه، در صورت بروز حادثه، به صاحب بار خسارت پرداخت خواهد کرد.
- ایجاد شفافیت در روابط طرفین حمل بار: بارنامه اطلاعات مهمی درمورد بار، حامل بار و توافقات طرفین حمل بار، در خود دارد و این امر باعث ایجاد شفافیت در روابط طرفین میشود.
- تسهیل روند حمل و نقل: بارنامه فرایند حمل و نقل را تسهیل میکند؛ مثلاً میتواند بهعنوان مدرکی برای ترخیص کالا از گمرک استفاده شود.
- حفاظت از حقوق صاحب بار: بارنامه از حقوق صاحب بار در برابر شرکت حمل و نقل و راننده حامل بار محافظت کرده و در صورت بروز حادثه، صاحب محموله میتواند با استناد به بارنامه، از شرکت حمل و نقل و بیمه خسارت دریافت کند.
- کاهش خطاهای انسانی: بارنامههای کاغذی به دلیل بروز برخی خطاهای انسانی در درج اطلاعات، مشکلاتی را در حمل و نقل کالا ایجاد میکردند. گاهی برخی از اطلاعات ناقص یا غلط درج میشد و صاحبان محموله و شرکتهای حمل و نقل را به دردسر میانداخت. یکی از مزایای استفاده از نوع الکترونیکی بارنامه، کاهش خطاهای انسانی است. در این نوع بارنامه، اطلاعات با دقت وارد سیستم شده و اطلاعات نادرست بهصورت خودکار پذیرفته نمیشوند؛ همین امر باعث میشود که فرایند حمل و نقل کالا دقیقتر و روانتر انجام شود.
- ارتقای سطح کیفی حمل و نقل: بارنامه الکترونیکی تنها در صورتی صادر میشود که وسایل حمل و نقل، استانداردهای بینالمللی را رعایت کرده و از تجهیزات ایمن و خوبی استفاده کنند؛ به همین خاطر، شرکتهای حمل و نقل سعی خواهند کرد تا هرچه بیشتر سطح کیفی خدمات خود را افزایش دهند.
- جلوگیری از قاچاق کالا: با استفاده از بارنامههایی که کد رهگیری دارند، امکان ردیابی کالا در طول مسیر حمل و نقل وجود داشته و همین امر، شناسایی و جلوگیری از قاچاق کالا را آسانتر میکند. همچنین، در این روش، بارنامه فقط زمانی صادر میشود که حمل و نقل کالا از طریق مبادی رسمی ورود و خروج کشور صورت پذیرد. ارائه اطلاعات دقیق و کامل در این نوع بارنامهها، از هرگونه اقدام غیرقانونی جلوگیری میکند.
- پیگیری محموله: یکی از مزایای این نوع بارنامه، امکان پیگیری شبانهروزی آن است. صاحبان کالا میتوانند در هر ساعتی از شبانهروز با واردکردن کد رهگیری، از وضعیت کالای خود باخبر شوند. این امر به افزایش شفافیت فرایند حمل و نقل و تسهیل ترخیص کالا از گمرک کمک میکند و از نگرانی صاحبان کالا میکاهد.
نتیجهگیری
با توجه به اهمیت وجود بارنامه برای جابهجایی انواع کالا و ازآنجاییکه دیگر بارنامه فیزیکی و کاغذی صادر نمیشود، دانستن مراحل گرفتن بارنامه الکترونیکی و استفاده از بارنامه با کد رهگیری، بسیار کاربردی و ضروری به نظر میرسد. امیدواریم با اطلاعاتی که از این مقاله به دست آوردهاید، حمل و نقل محموله و کالا برایتان آسانتر و سریعتر انجام شود. خوشحال میشویم هرگونه نظر و تجربهای را در این زمینه با شرکت تاو و مخاطبانش به اشتراک بگذارید.