بندر خشک شیان (Xi’an)؛ هاب حمل ریلی کالا از چین، اروپا و کشورهای CIS به ایران
وقتی صحبت از حمل کالا از چین به ایران میشود، معمولاً بنادر دریایی چین اولین گزینهای هستند که به ذهن میرسند؛ اما در حوادث اخیر، توسعه شبکه ریلی چین باعث شده است شیان (Xi’an) به یکی از مهمترین هابهای حملونقل زمینی و ریلی در مسیر چین، آسیای مرکزی و اروپا تبدیل شود.
بندر بینالمللی شیان (Xi’an International Port) که بهعنوان یکی از مهمترین بنادر خشک چین شناخته میشود، در شبکه China-Europe Railway Express نقش محوری دارد و برای شرکتهایی که به دنبال گزینههای جایگزین حمل دریایی یا استفاده از حمل ترکیبی هستند، اهمیت ویژهای پیدا کرده است.
چرا شیان برای حمل کالا از چین اهمیت دارد؟
شیان در استان Shaanxi در شمالغرب چین قرار دارد و به دلیل موقعیت جغرافیایی و اتصال به شبکه گسترده ریلی چین، به یکی از مراکز اصلی تجمیع و ارسال کالا در مسیرهای بینالمللی تبدیل شده است.
طبق آمار رسمی، China-Europe Railway Express از شیان در سال ۲۰۲۵ تعداد ۶٬۰۳۷ قطار را به ثبت رساند که نسبت به سال قبل ۲۱.۱ درصد افزایش داشته است. این سرویس برای هفتمین سال متوالی از نظر تعداد سفر در رتبه نخست چین قرار گرفت. همچنین شبکه فعلی شیان شامل ۱۸ مسیر بینالمللی و ۲۶ مسیر داخلی است و بیش از ۳۳٬۰۰۰ سفر تجمعی را ثبت کرده است.
این ارقام نشان میدهد که شیان دیگر صرفاً یک نقطه داخلی در چین نیست؛ بلکه به یک هاب لجستیکی بینالمللی برای اتصال چین به بازارهای آسیای مرکزی، اروپا و غرب آسیا تبدیل شده است.
ظرفیت بندر خشک شیان
زیرساخت ریلی شیان نیز در مقیاس قابلتوجهی توسعه یافته است. ایستگاه بینالمللی شیان دارای ۵۹ خط ریلی است که از این میان ۱۸ خط بینالمللی کانتینری هستند.
ظرفیت طراحی سالانه این مجموعه حدود ۵.۴ میلیون TEU و ظرفیت حمل آن حدود ۶۶ میلیون تن کالا در سال اعلام شده است.
در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ نیز قطارهای باری شیان ۳٬۰۵۵ سفر رفتوبرگشت انجام دادند و حدود ۳.۴۵ میلیون تن کالا جابهجا کردند؛ تعداد سفرها نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۸.۸ درصد افزایش داشته است.
مسیر شیان به آسیای مرکزی
یکی از مزیتهای مهم شیان، اتصال آن به شبکه ریلی آسیای مرکزی است. در سال ۲۰۲۵، یک سرویس سریع از شیان به تاشکند، ازبکستان راهاندازی شد که مسافتی حدود ۴٬۶۶۷ کیلومتر را در حدود پنج روز طی میکرد.
همچنین بر اساس دادههای رسمی، در سال ۲۰۲۴ بیش از ۶۹٬۶۵۵ TEU در مسیر شیان–آسیای مرکزی جابهجا شد که نسبت به سال قبل ۴۹.۸ درصد رشد داشت.
این شبکه برای زنجیرههای تأمین ایران نیز اهمیت دارد؛ زیرا بخشی از مسیرهای ریلی غرب چین از طریق قزاقستان و آسیای مرکزی به شبکههای حملونقل غرب اوراسیا متصل میشوند.
ارتباط شیان با حمل کالا به ایران
برای واردکنندگان ایرانی، استفاده از شیان لزوماً به معنای یک مسیر ثابت و مستقیم «شیان تا ایران» نیست. در عمل، مسیر حمل میتواند بر اساس مبدأ کالا، مقصد نهایی، نوع محموله، حجم بار، شرایط مرزی و زمان موردنیاز برای تحویل طراحی شود.
به همین دلیل، شیان را بهتر است بهعنوان یک هاب یا نقطه تجمیع و شروع حمل ریلی در نظر گرفت؛ جایی که کالاهای مختلف از شهرهای صنعتی چین میتوانند جمعآوری و سپس وارد شبکه حملونقل بینالمللی شوند.
انتخاب دقیق مسیر نیز برای هر محموله متفاوت است و باید بر اساس شرایط عملیاتی روز بررسی شود.
نقش تاو ساحل اروند در حمل از چین
در تاو ساحل اروند، نگاه ما به حمل کالا از چین صرفاً انتخاب یک وسیله حمل نیست؛ بلکه طراحی و مدیریت یک زنجیره حمل بینالمللی متناسب با شرایط هر محموله است.
با توجه به توسعه مسیرهای ریلی چین و افزایش نقش هابهایی مانند شیان، امکان بررسی حمل ریلی، حمل دریایی و حمل چندوجهی (Multimodal) برای محمولههای ورودی از چین وجود دارد.
بنابراین، شیان برای تاو ساحل اروند صرفاً یک نقطه روی نقشه نیست؛ بلکه یکی از هابهایی است که میتواند در طراحی مسیرهای جایگزین و چندوجهی حمل کالا از چین به ایران مورد استفاده قرار گیرد.
چرا بررسی مسیر شیان میتواند برای واردکنندگان ایرانی مهم باشد؟
وابستگی به یک مسیر حمل مشخص میتواند در شرایط متغیر تجارت بینالمللی، ریسک زنجیره تأمین را افزایش دهد. به همین دلیل، داشتن گزینههای جایگزین برای انتقال کالا از چین اهمیت زیادی دارد.
حمل ریلی از چین در برخی سناریوها میتواند میان سرعت حمل جاده ای و ظرفیت بالای حمل دریایی قرار گیرد و برای محمولههایی که زمان تحویل اهمیت بیشتری دارد، یک گزینه قابل بررسی باشد.
از سوی دیگر، توسعه زیرساختهای شیان و افزایش ارتباط آن با آسیای مرکزی، امکان استفاده از این هاب را در طراحی مسیرهای Rail Freight و Multimodal Transportation افزایش داده است.
البته انتخاب مسیر مناسب برای هر محموله باید بر اساس شرایط واقعی همان زمان انجام شود؛ زیرا هزینه، زمان ترانزیت، ظرفیت قطار، شرایط مرزی، نوع کالا و مقصد نهایی همگی در تصمیم نهایی تأثیرگذار هستند.
تاو ساحل اروند؛ مدیریت مسیر، نه فقط حمل
در تجارت بینالمللی، انتخاب مسیر مناسب تنها به معنای پیدا کردن کوتاهترینو ارزانترین مسیر نیست. مسیر مناسب مسیری است که بتواند میان زمان، هزینه، ظرفیت، قابلیت اطمینان و ریسک عملیاتی تعادل ایجاد کند.
به همین دلیل، در تاو ساحل اروند، مسیرهای حمل از چین میتوانند متناسب با شرایط هر محموله بررسی شوند؛ از حمل دریایی و کانتینری گرفته تا حمل ریلی و حمل چندوجهی از هابهایی مانند شیان.
با توسعه شبکه ریلی چین و افزایش اتصال شیان به آسیای مرکزی و سایر نقاط اوراسیا، این هاب میتواند یکی از گزینههای قابل بررسی برای طراحی مسیرهای جدید حمل کالا از چین به ایران باشد.
جمعبندی
بندر خشک شیان (Xi’an Dry Port) امروز یکی از مهمترین مراکز ریلی چین برای اتصال این کشور به شبکه حملونقل اوراسیا محسوب میشود. ثبت ۶٬۰۳۷ سفر ریلی در سال ۲۰۲۵، بیش از ۳۳٬۰۰۰ سفر تجمعی، ۱۸ مسیر بینالمللی و ظرفیت طراحی ۵.۴ میلیون TEU در سال، جایگاه شیان را بهعنوان یک هاب مهم لجستیکی نشان میدهد.
برای واردکنندگان ایرانی، شناخت این هاب و سایر مسیرهای ریلی چین میتواند به ایجاد گزینههای بیشتر در زنجیره تأمین کمک کند.
تاو ساحل اروند با تمرکز بر خدمات فورواردری و مدیریت حمل بینالمللی، میتواند بر اساس مشخصات هر محموله، مسیرهای مختلف حمل از چین به ایران را بررسی کرده و راهکار مناسب حمل را متناسب با شرایط عملیاتی انتخاب کند.
دیدگاه خود را بنویسید
آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.