فک پلمب محمولههای ترانزیتی، عامل زمینگیرشدن کریدورهای ایران
امنیت کالا ازجمله عوامل مهم در انتخاب مسیر تجاری توسط تجار و ارسالکنندگان بینالمللی کالا به شمار میرود. این امنیت شامل حفاظت از کالا در برابر حملات نظامی و تروریستی، و مصونیت از تهدیدات بروکراتیک و سیاسی در طول مسیر است. ایران یکی از کشورهای معدودی است که اقداماتی همچون فک پلمب، ارزیابی فیزیکی و آزمایشهای گوناگون روی کالاهای ترانزیتیای که وارد مرزهایش میشود در دستور کار خود قرار داده است و با جدیت آن را دنبال میکند. با وجود اینکه این کالاها فقط بهمنظور عبور از مرزها وارد این کشور میشوند، اما بسیاری از فرایندهایی که روی کالاهای ترانزیتی انجام میشود مربوط به قوانین واردات کالاهاست.
در بسیاری موارد، در حین فرایند ارزیابی فیزیکی و آزمایش، محمولههای ترانزیتی با مشکلاتی مانند نقص، سرقت و ناتوانی کارگران گمرک در چینش مجدد بار در کانتینرها مواجه میشوند. این وقایع به ایجاد نارضایتی در صاحبان و فرستندگان کالاهای ترانزیتی منجر میشود. بسیاری از کالاها براساس کد تعرفه گمرکی، به آزمایشگاههای قرنطینه نباتی، تعیین ماهیت، بهداشت و… ارسال میشوند و انجام این فرایندها زمان زیادی را میطلبد.
فک پلمب کالا و مشکلات مرتبط با خواب محمولههای ترانزیتی (تا زمان خاتمهیافتن آزمایشها) سبب شده است بسیاری از تجار کشورهای مختلف از ترانزیت کالا از مسیر ایران اجتناب کنند و حتی با وجود هزینههای بیشتر، ترجیح میدهند که از کریدورهای دیگری برای ارسال کالاهای خود استفاده کنند و از تجربه فرایندهای بروکراتیک مرزی کشورمان دوری کنند.
در شرایطی که تحریمهای اقتصادی، مشکلات بسیاری را برای ترانزیت محمولههای بینالمللی از ایران به وجود آورده و بسیاری از شرکتهای بینالمللی با وجود این ریسکها، ایران را برای ترانزیت محصولات و کالاهای خود برمیگزینند، اما دستگاههای ذیربط و غیرمسئول بهجای تسهیل فرایندها، تلاش میکنند که تا حد امکان روند ترانزیت از خاک ایران را مشکلتر کنند و اقداماتی مانند صدور ابلاغیهها و دستورالعملهای جدید، ترانزیت را هر روز با مشکلات عدیدهای روبهرو میکند.