ترم EXW در صادرات و واردات
قاعدههای مختلفی برای حمل بینالمللی کالاها وجود دارند که در هرکدام از آنها شیوه حمل قابل انجام و وظایف خریدار و فروشنده مشخص شده است. مهمترین موضوع در انواع اینکوترمز، مشخصشدن نقطه انتقال ریسک از فروشنده به خریدار است. یکی از ترمهایی که ریسک زیادی برای خریداران دارد، EXW است که در آن ریسک خطرهای احتمالی بار شامل آسیب و ازبینرفتن آن در نقطه تحویل که میتواند انبار یا کارخانه فروشنده باشد، به خریدار منتقل خواهد شد. در این ترم حمل، خریدار مسئول پرداخت تمامی هزینهها ازجمله هزینه صدور بارنامه، بیمهنامه، قرارداد حمل و حتی پرداخت هزینههای گمرکی در بندر یا ترمینال مبدأ نیز خواهد بود. با توجه به اینکه این قاعده حداکثر مسئولیتها را برای خریدار ایرانی به همراه دارد، در این مقاله از بلاگ «تاو» قوانین EXW را بررسی میکنیم، از وظایف خریدار و فروشنده در این ترم گفته و عوامل تأثیرگذار روی قیمت این ترم را ارزیابی خواهیم کرد.
مفهوم ترم EXW
ترم EXW (Ex Work) به مفهوم تحویل بار به خریدار در محل انبار یا کارخانه فروشنده است که به آن نقطه بارگیری یا نقطه تحویل میگویند.
قوانین قاعده EXW
قوانین ترم EXW به شرح زیر است:
- زمانی که کالا در محل تعیینشده توسط خریدار و فروشنده در اختیار خریدار قرار میگیرد، ریسک خطرهای احتمالی مانند آسیب به کالاها و ازبینرفتن آنها به خریدار منتقل خواهد شد.
- نقطه بارگیری یا نقطه تحویل کالاها در ترم EXW میتواند انبار، کارخانه یا هر مکان دیگری باشد که فروشنده کالاها را آمادهسازی و بستهبندی میکند. این مکانها میتواند متعلق به فروشنده باشد یا نباشد.
- اگر فروشنده چندین مکان تحویل داشته باشد، باید آنها را به اطلاع خریدار برساند تا مناسبترین نقطه تحویل برای خریدار تعیین شود.
- از ترم حمل EXW میتوان برای انواع روشهای حمل و نقل دریایی، جادهای، ریلی و هوایی استفاده کرد.
- فروشنده موظف است محل دقیق نقطه بارگیری یا نقطه تحویل کالاها به خریدار را در قرارداد فروش ذکر کند. فروشنده و خریدار باید مکانی کاملاً دقیق را برای تحویل کالاها مشخص کنند؛ چون از آن نقطه به بعد، وظایف و مسئولیتها و ریسک خطرهای بار از فروشنده به خریدار منتقل خواهد شد و خریدار مسئول بار خواهد بود.
- در قاعده EXW کالا بدون بارگیری روی وسیله حمل به خریدار تحویل میشود؛ بنابراین وظیفه بارگیری کالاها بر عهده خریدار خواهد بود.
- با توجه به اینکه کالاها در نقطه بارگیری و بدون بارگیری روی وسیله حمل به خریدار تحویل داده میشوند، بنابراین کلیه مسئولیتهای انجام تشریفات گمرکی و پرداخت هزینهها در گمرک مبدأ نیز بر عهده خریدار خواهد بود.
وظایف خریدار و فروشنده در ترم EXW
فروشنده و خریدار وظایف و مسئولیتهای مشخصی در ترم حمل EXW بر عهده دارند که به شرح زیر است.
وظایف فروشنده در ترم EXW
وظایف فروشنده در ترم حمل EXW به شرح زیر است.
وظایف عمومی
- فروشنده باید کالاها را مطابق با قرارداد فروش آماده کرده و صورتحساب فروش را نیز مطابق مفاد قرارداد صادر کند.
- اسناد ارائهشده توسط فروشنده میتوانند بهشکل کاغذی یا در صورت توافق بهشکل الکترونیکی در اختیار خریدار قرار بگیرند.
تحویل کالا
- فروشنده باید کالاها را به صورت بارگیرینشده و در نقطه دقیقی به خریدار تحویل دهد. این نقطه با نام محل بارگیری یا محل تحویل شناخته میشود. لازم است بدانید که نقطه بارگیری یا نقطه تحویل میتواند به درخواست خریدار در قرارداد فروش ذکر شود.
- اگر نقطه بارگیری یا نقطه تحویل معینی در قرارداد فروش تعیین نشده و فروشنده چندین نقطه مکانی برای تحویل کالاها داشته باشد، باید مکانی انتخاب شود که بهترین محل برای بارگیری خریدار خواهد بود.
- فروشنده باید کالاها را در زمان یا بازه زمانی توافقشده به خریدار تحویل دهد.
انتقال ریسک
فروشنده فقط تا زمانی مسئول آسیب به کالاها یا ازبینرفتن آنها خواهد بود که کالا به خریدار تحویل نشده باشد. بنابراین، با تحویل کالا در نقطه بارگیری یا نقطه تحویل به خریدار، ریسک و خطرهای خسارتهای وارده به خریدار منتقل خواهد شد.
حملونقل
فروشنده مسئولیتی در قبال خریدار برای عقد قرارداد حمل کالاها ندارد. باوجوداین، در شرایطی که خریدار چنین درخواستی داشته باشد، فروشنده باید کلیه اطلاعات لازم درباره ریسک کالاها و هزینههای مربوط به حملونقل را در اختیار خریدار قرار دهد. این اطلاعات شامل تمهیدات ایمنی لازم برای حمل کالاها خواهد بود.
بیمهنامه بار
فروشنده مسئولیتی در قبال خریدار برای عقد قرارداد بیمه بار ندارد. باوجوداین، در مواردی که خریدار چنین درخواستی داشته باشد، فروشنده باید تمام اطلاعات لازم درباره میزان ریسک حمل کالاها و هزینههای مربوط به حمل آنها را در اختیار خریدار قرار دهد تا خریدار مناسبترین بیمه را برای بار خریداری کند.
سند حمل و تحویل کالاها
فروشنده هیچگونه مسئولیتی در قبال خریدار برای تنظیم و ارائه اسناد حمل و سند تحویل کالا ندارد.
تشریفات گمرکی صادرات
فروشنده مسئولیتی برای انجام تشریفات گمرکی در بندر مبدأ نخواهد داشت. اما در شرایطی که خریدار چنین درخواستی داشته باشد، فروشنده میتواند با مسئولیت و هزینه خریدار، به او در تهیه اسناد لازم برای انجام تشریفات گمرکی صادرات، ترانزیت و واردات کالا کمک کند.
تخصیص هزینهها
فروشنده باید تمامی هزینههای مربوط به کالاها تا زمان تحویل آن به خریدار در نقطه بارگیری را بپردازد. هزینههای پرداختی توسط فروشنده شامل مواردی که بر عهده خریدار است، نخواهد بود.
اعلامها
فروشنده باید هر نوع اعلامیهای را که خریدار به آن برای تحویل و حمل کالا نیاز دارد، صادر کند.
وظایف خریدار در ترم EXW
وظایف خریدار در ترم حمل EXW به شرح زیر است.
وظایف عمومی
خریدار باید هزینه کالاها را مطابق با قرارداد فروش و فاکتور فروش به فروشنده پرداخت کند.
تحویلگرفتن کالاها
زمانی که فروشنده بار را برای تحویل به خریدار در نقطه بارگیری آماده کرد، خریدار باید برای تحویل کالاها اقدام کند. در این شرایط بهتر است فروشنده برای صدور و ارسال اعلامیه آمادگی کالاها برای خریدار اقدام کند.
انتقال ریسک
- از زمان تحویل کالاها در نقطه بارگیری، خریدار مسئول تمامی ریسکها و خطرهای آسیب به کالاها و ازبینرفتن آنها تحت شرایط تحویل خواهد بود.
- اگر خریدار اعلامیههای لازم را برای فروشنده ارسال نکند، مسئول ریسک آسیب به کالاها و ازبینرفتن آنها از زمان یا بازه زمانی بارگیری و تحویل بر عهده خریدار خواهد بود.
حملونقل
وظیفه عقد قرارداد حملونقل کالاها در مبدأ و انجام تمهیدات لازم برای بارگیری و حمل کالاها در بندر یا ترمینال مبدأ بر عهده خریدار است.
بیمهنامه بار
خریدار باید برای عقد قرارداد بیمه بار و پرداخت هزینه آن اقدام کند.
سند حمل و تحویل کالاها
خریدار مسئول انجام اقدامات لازم برای صدور سند حمل و سند تحویل بوده و باید هزینههای آن را بپردازد.
تشریفات گمرکی صادرات و واردات
خریدار باید برای انجام تشریفات گمرکی صادرات در بندر یا ترمینال مبدأ، تشریفات گمرکی ترانزیت در کشورهای بین مسیر یا کشور سوم و تشریفات گمرکی برای ترخیص کالاها در بندر یا ترمینال مقصد اقدام کند و هزینههای گمرکی را بپردازد.
تخصیص هزینهها
- خریدار باید کلیه هزینههای مربوط به کالا از زمان تحویل در نقطه بارگیری را طبق شرایط مندرج در قرارداد فروش پرداخت کند.
- خریدار باید کلیه هزینههای پرداختشده توسط فروشنده در جریان همکاری با خریدار را پرداخت کند.
- پرداخت هزینهها و عوارض گمرکی و مالیات در بندر یا ترمینال مبدأ، در گمرک بین مسیر یا گمرک کشور سوم و بندر یا ترمینال مقصد بر عهده خریدار است.
- در صورت تحویلنشدن کالاها در زمان یا بازه زمانی مشخصشده، خریدار مسئول پرداخت هزینههای اضافی خواهد بود.
اعلامها
اگر خریدار طبق توافق با فروشنده، حق تعیین زمان تحویل یا زمان بارگیری کالاها را داشته باشد، خریدار باید اعلامیه مناسب را برای فروشنده صادر و ارسال کند.
قیمت ترم EXW
با توجه به اینکه در ترم حمل EXW کلیه هزینههای بارگیری و تشریفات گمرکی در بندر مبدأ و مقصد بر عهده خریدار است، شیوه تعیین هزینه ترم EXW برای خریدار اهمیت ویژهای خواهد داشت. عوامل متعددی قیمت این قاعده را تعیین میکنند که به شرح زیر هستند:
- هزینه بارگیری؛
- هزینه حمل از نقطه بارگیری تا بندر یا ترمینال مبدأ؛
- هزینه صدور بارنامه؛
- هزینه صدور بیمهنامه بار؛
- هزینه تشریفات گمرکی در بندر یا ترمینال مبدأ؛
- هزینه انبارداری در گمرک مبدأ و مقصد؛
- هزینه تشریفات گمرکی و عوارض در گمرک بین مسیر یا گمرک کشور سوم؛
- هزینه حمل مطابق با روش حمل (دریایی، جادهای، ریلی و هوایی)؛
- هزینه عقد قرارداد حمل؛
- هزینه تشریفات گمرکی و عوارض و مالیات در بندر مقصد؛
- هزینه حمل از بندر مقصد تا محل انبار یا کارخانه خریدار.
ترم EXW در تجارت جهانی
ترم EXW که یکی از ترمهای حمل مهم در تجارت جهانی است، وظایف و مسئولیتهای مشخصی را برای فروشنده و خریدار تعیین کرده است. با توجه به اینکه نقطه تحویل کالاها یا به عبارتی نقطه بارگیری کالاها، محل انبار یا کارخانه فروشنده در کشور مبدأ است، بنابراین نهتنها تمام ریسکها و خطرهای آسیب و ازبینرفتن کالاها در محل فروشنده به خریدار منتقل میشود، بلکه خریدار مسئول صدور و پرداخت هزینههای اسناد اصلی باربری نیز خواهد بود. بنابراین در این ترم، خریدار بیشترین مسئولیت را بر عهده دارد و ریسک او از کشور مبدأ و محل فروشنده آغاز میشود. با این تفاسیر، فروشنده فقط موظف است کالاها را آماده و بستهبندی و برچسبگذاری کند و در نقطه بارگیری و در زمان توافقشده به خریدار تحویل دهد. لازم است بدانید که طبق این ترم، مسئولیت پرداخت تمامی هزینههای تشریفات گمرکی و عوارض و مالیات حتی در کشور مبدأ نیز بر عهده خریدار خواهد بود.